گیاهان

نکات مهم هرس کردن درختان


نکات مهم هرس کردن درختان

برای اینکه هرس طبق اصول فنی و عملی انجام پذیرد لازم است قبل از اقدام به عمل هرس کردن اعضای هوایی درخت و درختچه را بشناسیم در غیر این صورت ممکن است در اهر حذف اغضای بارده (گل ده) آنها، خسارت جبران ناپذیری را باعث بشویم.

نکات مهم هرس کردن درختان

به صورت اختصار اعضای تشکیل دهنده درختان عبارتند از:

– تنه درخت:

حد فاصل يقه (محل تماس تنه با خاک) تا محل انشعاب شاخه های دی تنه می باشد و از ۴۰ سانتیمتر تا چند متر متغیر است. وظیفه تنه انتقال شیره خام از ریشه به اندام های هوایی و شیره پرورده از قسمت های هوایی به ریشه می باشد. ممکن است تک تنه و یا چند تنه باشند.

– شاخه های اصلی:

مستقیما از تنه منشعب می گردند و اعضای تشکیل دهنده اسکلت درخت یا درختچه می باشند.

– شاخه های فرعی:

درجه ۱ و ۲ عبارتند از: شاخه هایی که از شاخه های اصلی منشعب می گرد شاخه درجه یک و شاخه هایی که از شاخه های درجه یک منشعب می شوند شاخه درجه دو نامیده می شوند این شاخه ها تکمیل کننده اسکلت درخت می باشند که اندامهای زایشی بر روی آنها تشکیل می گردد.

هدف از هرس گیاهان زینتی بطور عمده به سه دلیل زیر انجام می گیرد:

١- تنظیم اندازه گیاه

۲- بدست آوردن شکل یا فرم معین

٣- بهبود کارآیی یا باروری گیاه (تنظیم کمیت و کیفیت محصول).

هرس اثر پاکوتاه کنندگی در گیاهان دارد. به عنوان مثال کوتاه کردن منظم درختچه های زینتی و گیاهان حصار باعث می شود که آنها ارتفاع مناسبی داشته باشند.

هرس درختان میوه سبب تولید تاجی مناسب برای سهولت در برداشت می شود.

هدف دیگری که در اثر تربيت و هرس کردن گیاه بدست می آید ایجاد اسکلتی مناسب با شکل مشخص و معین است. برای رسیدن به این مقصود باید در مراحل اولیه رشد درختان، شاخه های اصلی انتخاب و مشخص شوند تا اسكلت آینده درخت تشكيل شود. شاخه های اصلی انتخاب شده باید از فضای کافی برخوردار باشند به طوری که پس از رشد در سالهای آینده و رسیدن به نمو کامل، میزان سایه اندازی آنها به حداقل ممکن برسد. علاوه بر آن زاویه بین شاخه های اصلی و تنه درخت (محل انشعاب شاخه های فرعی Crotch) باید به قدری کافی باز باشد زیر این موضوع مانع از شکستن شاخه ها در اثر میوه دهی زیاد می شود. اگر این زاویه کم با فرم دهی اسکلت درخت ضعیف است.

 

الف)

زمان هرس: به طور کلی بهترین زمان هرس در اكد آنها می باشد. ضمنا توصيه م

صورت محدود انجام

ترین زمان هرس در اکثر گیاهان اواخر زمستان یا اوایل بهار، قبل از شروع رشد . من توصیه می گردد در اواخر تابستان و در صورت ضرورت و نیاز، هرس به

د انجام گیرد. (زیرا مواد غذایی ذخیره شده در ریشه ها و ساقه های گیاهان اغلب شده است و باید شاخه و برگهای جدید جایگزین شود.) مامان آسیب دیده در اثر طوفان باید سریعا هرس شود.

را باید زمانی که شاخه ها خشک هستند انجام داد و از هرس رویشهای حساس و ظریف خودداری کرد تا از جدا شدن پوست تنه و ایجاد حفره برای ورود موجودات بیماریزا جلوگیری گردد.

٣- اكثر گیاهان زینتی را یک سال در میان باید طوری هرس کرد که قسمت داخلی تاج تنک شود و نور و هوا بتواند جریان داشته باشد.

۴- بخشهای آلوده به بیماری را باید به فاصله ۳۰ سانتیمتر از محل بروز آلودگی حذف کرد. ۵- برای جلوگیری از انتقال بیماریها از گیاه بیمار به سالم بهتر است، سطوح تیغه های وسایل هرس را با الكل و یا سفید کننده های کلری مایع به نسبت یک قسمت در چهار قسمت آب ضد عفونی شود.

ب)

هرس زمستانه: معمولا هرس زمستانه به هنگام خزان گیاه انجام می شود، با وجود این در تمام ماه های پاییز و زمستان این عمل میسر است. هرس شدید زمستانه درختان موجب تقویت شاخه های تولید شده در سال آینده می شود و چنانچه درخت هرس زمستانه نشود یا هرس سبکی در روی آن صورت گیرد، شاخه های حاصل از رشد جدید کمتر خواهد شد. شاخه های جدید رشد کرده پس از هرس زمستانه طویل تر هستند زیرا میان گره های بلندتری دارند. همچنین برگهای سبزتر و بزرگتری دارند. از این نظر که هنگام خزان، شاخه ها فاقد برگ بوده و به آسانی قابل رؤیت هستند انجام هرس زمستانه دقیق تر است. درختی که هرس سنگین می شود تعداد جوانه های کمتری برای رشد شاخه هایش در فصل بعد ، بنابراین مواد غذایی ذخیره شده در درخت به شاخه ها و جوانه های کمتری قسمت شده و

هیت شاخه های جدید رشد بیشتری خواهند داشت. اما بایستی توجه داشت که هرس شدید زمستانه باعث تأخیر در باردهی گیاه می شود.

ج)

هرس تابستانه :

زمان اجرای هرس تابستانه

ی هرس تابستانه با توجه به عوامل محیطی و میزان رشد گونه گیاهی متفاوت است با

IFY

===============

وجود این در مورد درختان میوه ماههای اردیبهشت تا تیر مادر

و حذف برگها و سرزنی شاخه های

. برای مثال حذف تعدادی از برگهای وی می کنند موجب تغییر رنگ در میوه ها

یه های نابارور درخت مانند پاجوش ها و ترک ها و همچنین گلها و . اضافی نیز حذف می شوند. بنابراین هرس پوست، گل و میوه، حذف برگهای در حال رشد از جمله هرس های تابستانه محسوب می شوند. برای مثال بالغ درخت که بر روی میوه های در حال رشد سایه اندازی می کنند موجب تخر شده و کیفیت بازار پسندی محصول را افزایش می دهد.

درختان خزان دار در بهار شروع به رشد می کنند، معمولا این رویش چندین هفته و تا دوره رکود زمستانه باقی می ماند. زمان انجام هرس تابستانه مهم است. اگر هرس تا در از اتمام رشد اولیه درخت انجام شود دوره رشد رویشی طولانی تر شده و مواد گیاهی ان رفته در اثر هرس جایگزین می شود. این عمل در درختانی که جوانه گل آنها بر روی چوب یکسال تشکیل میشود، باعث کاهش گل انگیزی می گردد زیرا دوره رشد مناسب برای گل انگیزی در شاخه های جدید کوتاه می شود. اگر پس از اتمام رشد شاخه ها، هرس تابستانه صورت گیرد مقدار سطح برگ و فتوسنتز کم شده و قدرت درخت کاهش می یابد. در نهایت اگر هرس تابستانه بسیار دیر هنگام انجام شود تعداد جوانه های گل و گلدهی کاهش پیدا می کند.

در درختان میوه ای که محل تشكيل جوانه گل آنها سیخک های (Spurs) (شاخه های کوتاه میوه دهنده) دو ساله است هرس تابستانه ممکن است گلدهی را تحریک کند زیرا با حذف شاخه های سال جاری نور بیشتری به جوانه ها و برگهای اطراف سیخک ها می رسد و رقابت سیخک ها با سرشاخه های در حال رشد کاهش می یابد.

زخم های حاصل از هرس زمستانه دیرتر از هرس تابستانه ترمیم می شوند زیرا در فصل رشد گیاه سریع تر می تواند محل زخم را بپوشاند از اینرو احتمال آلودگی زخم ها در طی زم کمی بیشتر است.

د)

روشهای مختلف هرس: هرس اصلاحی: حذف شاخه های نامناسب، ضعیف، شکسته، آسیب دیده و پاجوش هرس فرم دهی: بسته به نیاز و به منظور به دست آوردن فرم ایده آل در فصل مد هرس بهداشتی: حذف شاخه های مرده، آفت زده و بیمار

هرس ازدیاد گل و میوه: حذف قسمتهایی از شاخه های اصلی و فرعی به گل و میوه. نوک بری: حذف انتهای شاخه های اصلی به منظور کنترل رویش انها سرزنی: حذف سرشاخه های درختان و درختچه ها. تنک کردن: حذف تمام شاخه های ناخواسته.

اصلی و فرعی به منظور افزایش

Irr

۱۴۴

 

ه)

هرس شاخه :

هرس در گیاهان ممكن است به دو حالت سرزنی ( Heading back) یا حذف کامل Thinning out) شاخه ها انجام شود. سرزنی عبارت است از حذف قسمت انتهایی شاخه های اصلی یا تنه، که سبب حذف اثر غالبيت انتهایی می شود و به دنبال آن جوانه های جانبی زیر محل برش فعال می شوند. در درازمدت سرزنی باعث تولید گیاهی کوچک تر و متراکم نسبت به گیاه هرس نشده میشود. حذف کامل یعنی بریدن شاخه ها از تنه اصلی به صورت کامل.

حذف کامل باعث بزرگتر شدن اندازه گیاه می شود اما شاخه ها در مقایسه با گیاه هرس نشده بیشتر باز هستند. به هر حال سرزنی هرس سبک تری نسبت به حذف کامل است.

در هرس درختان میوه معمولا ترکیبی از دو روش فوق استفاده می شود. در تربيت و هرس گیاهان باغی سرزنی به عنوان عامل اولیه و اساسی در شکل دهی و ایجاد تاج لازم است، در حالی که انجام حذف کامل شاخه پس از ایجاد گیاه اهمیت دارد. در نهایت شاخه های خشک شده، بیمار، ضعیف و متداخل را بایستی حذف کامل کرد.

های کاران

و نحوه بریدن شاخه در هرس :

نحوه برش اندام های گیاه برحسب خصوصیات آنها به مقدار جزئی متفاوت است. شاخه های چوبی جوان و يكساله را که معمولا قطری در حدود ۱-

۰/۵ سانتی متر دارند باید به کمک قیچی باغبانی و با برشی حدود نیم سانتی متر بالاتر از جوانه قطع شوند بطوری که این برش به صورت مایل و در جهت مخالف جوانه انجام گیرد.

بریدن و حذف شاخه های چوبی و سنگین که دارای قطری بیش از ۴-۳ سانتی متر هستند بایستی در طی سه مرحله و با استفاده از قیچی های دسته بلند و یا اره انجام پذیرد. نکته مهم اینکه حتی الامکان بایستی برآمدگی (

زایده ای از شاخه قطع شده بر روی تنه درخت باقی نماند و حداکثر اندازه قسمت باقیمانده از ۳ میلی متر تجاوز نکند تا امکان ترمیم زخم محل برش وجود داشته باشد. در نهایت محل برش در شاخه های قطور با چسب پیوند پوشانیده می شود.

ز)

هرس پوست : این نوع هرس در فصل رشد رویشی گیاه انجام می شود. در این حالت با زخم کردن یا حذف پوست، هیدرات های کربن و هورمون های رشد در اندام های هوایی واقع در بالای زخم تجمع یافته و موجب تحریک تمایزیابی جوانه های گل در شاخه های تیمار شده می شود. روش های مختلفی برای هرس پوست وجود دارد که شکاف زنی (Scoring) ، حلقه زنی (Ringing) و نمونه برداری (Girding) سه روش مهم آن محسوب می شود. در شکاف زنی، پوست ساقه یا شاخه های ملی با خطوطی موازی در زیر جوانه خراش داده میشود. این روش نسبت به دو روش دیگر

۱۴۵

 

 

کارایی کمتری دارد. درختان بالغ و قوی به حلقه زنی با طوقه ی در می دهند اما درختان بسیار جوان پاسخ خوبی به این عمل نمی دهند. در حلق در پوست ساقه بریده می شود. در طوقه برداری با استفاده از سیم، حلقه ای به دن مدت ۶ ماه بسته می شود یا نواری از پوست به ضخامت ۱۰-۵ میلی متر برداشت

ته برداری واکنش خوبی نشان دهند. در حلقه زنی، حلقه ای کامل

سيم، حلقه ای به دور ساقه برای . . ۵-۱ میلی متر برداشته می شود.

ح)

هرس گل و میوه: با توجه به اینکه سطح برگ و میزان فتوسنتز یک گیاه مقداری مشخص است، اگر تیرا میوه ها، که محل جذب مواد فتوسنتزی (هیدراتهای کربن) هستند به روشی کم شود توارا دن برای تولید محصول مرغوب حاصل می شود. این عمل با انجام هرس گل و میوه (تنک کردن با روش فیزیکی و یا با استفاده از مواد شیمیایی بدست می آید. مواد مختلفی مانند NAA و سوین برای تنک شیمیایی بکار می روند.

ت)

هرس سالیانه مرحله به مرحله درختان و درختچه ها: مرحله اول انتخاب زمان مناسب: ضروری است که هرس در مقطع معینی از رویش انجام گیرد قطع مکرر در زمانهای نامناسب سبب از دست دادن فصول گلدهی و ضعیف کردن تدریجی و نابودی درختان و درختچه ها می گردد. زمان هرس بر مبنای ذیل انجام می گردد:

درختان و درختچه های خزان کننده که قبل از

زمان هرس آنها پس از گلدهی می باشد ۱۰ خرداد (پایان ماه) جوانه می زنند درختان و درختچه های خزان کننده که بعد از زمان هرس آنها بین دی ماه و ان ۱۰ خرداد (پایان ماه) جوانه می زنند

شروع رویش سالیانه (

زمان خو گروه گیلاس ها شامل گیلاس، زردآلو، آلو و غیره

زنان و

زمان هرس آنها اواخر تابستان می باشد

پهن برگان همیشه سبز

زمان هرس آنها اواسط اردیبهشت تا اوا خرداد می باشد زمان هرس (

در صورت نیاز و به صورت محدود)

پاییز می باشد

تان و کر

سوزنی برگان

ستره

============

مرحله دوم- قطع بخشهای مرده: طبیعی اس پوشش تاجی و قرار گرفتن مستمر در سایه

قطع بخشهای مرده: طبیعی است شاخه های زیرین درختان و درختچه ها که در اثر قرار گرفتن مستمر در سایه خشک شده اند باید از محل اتصال شاخه به تنه قطع گردند.

مرحله سوم – قطع بخشهای آفت زده و آسیب دیده: تمام شاخه هایی که توسط باد، برف یا عوامل دیگر شکسته شده یا آفت زده باید قطع گردند سطح هرس باید توسط چسب هرس پوشانده شود.

مرحله چهارم – قطع شاخه های ضعیف و مزاحم و متراکم: تمام شاخه های باریک و ضعیف را باید هرس کرد در صورتی که درختان و درختچه ها دارای شاخه های متراکم و متداخل باشند باید تعدادی از آنها را جهت رسیدن نور هرس نمایند.

مرحله پنجم- برطرف کردن پاجوشها: پاجوشهایی که اطراف تنه اصلی از ریشه درختان و درختچه ها به وجود می آید عامل ضعیف شدن آنها می گردند در صورتی که طالب داشتن

ی راست و قوی و بدون پاجوش و رشد بهتر باشیم باید این پاجوشها حذف گردد.

طه ششم- برطرف کردن رشدهای ناخواسته: برای این کار باید نظری کارشناسانه به درخت بیندازیم و با بررسی وضعیت درخت، شاخه های غیر متجانس که باعث بد فرم شدن درختان و درختچه ها می گردند حذف گردد.

مرحله هفتم- هرس به منظور جلوه دادن گلها: تمام درختچه ها و درختان گلده نیاز به هرس انه ندارند ولی برای به دست آوردن شاخه های فراوان گلده باید قاعده ذیل را بکار برد. ( استثنا نیز وجود دارد.)

درختان و درختچه های خزان کننده که قبل معمو گلها روی شاخه های قدیمی تشکیل از ۱۰ خرداد (پایان ماه) به شكوفه بنشیند

می شوند لذا تمام شاخه های ۱ ساله باید قطع مانند یاس زرد، نرگس درختی و یاسمن. گردند این شاخه ها شامل تمام شاخه هایی است

که بر روی شاخه سالهای قبل روییده است. درختان و درختچه های خزان کننده که پس از گلها بر روی شاخه های نو تشکیل می شوند. ۱۰ خرداد (پایان ماه) جوانه می زنند مانند اتمام شاخه های سفت سالهای قبل باید قطع فستوکا، علف نقره ای و گز

شوند. جوانه های جدید قوی و حامل گلهای فصل خواهند بود.

IFY

===

گروه گیلاس ها شامل گیلاس، زرد آلو، آلو و غیره پهن برگان همیشه سبز

نیاز به هرس شدید ندارند بعضی از درختچه ها مانند شمشاد، آزالیا، سانتولنيا، برای اینکه تولید جنسهای فراوانی کنند مورد هرس شدید قرار می گیرند.

سوزنی برگان

نیاز به هرس زیاد ندارند به استثنای هرس بهداشتی و فرم دهی.



منبع پست

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن